Terugblik op Zuid-Afrika

14 mei 2020
Terugblik op Zuid-Afrika

In deze laatste blog blikken we terug op het werkbezoek aan Zuid-Afrika en de ervaringen van Janneke, Paula, Nancy en Esmee bij de Day Care Centres in Evaton- West. Ook delen we enkele waardevolle inzichten voor de volgende werkgroep. 
 
Zoals bekend moesten de pedagogisch medewerkers van Wij zijn JONG eerder terug naar huis door de wereldwijde COVID-19 pandemie. Hierdoor moesten ze ook noodgedwongen afscheid nemen van een heleboel plannen. Ze waren nog maar net begonnen met contact leggen en vertrouwen opbouwen. Zij hopen dan ook op een dag terug te mogen gaan naar deze bijzondere plek waar zij nog zo veel meer kunnen betekenen. Gelukkig zijn er al wel een aantal inhoudelijke gesprekken gevoerd die in plannen omgezet kunnen worden.
 

 

Day Care Center Grindstone en Phaphamang

 
 
Paula en Janneke vertellen. “We voelen ons verbonden als we praten over kansen voor kinderen, zorg om kinderen en hun thuissituatie en wat armoede betekent voor deze kinderen. Al vrij snel is er een open en prettig contact en nieuwsgierigheid naar elkaars cultuur. De dagelijkse realiteit levert momenten van verbazing en een vrolijke start op. DCC Grindstone wordt gerund door een moeder, de principal, en haar dochter. De principal spreekt vanuit haar hart en dat voelen we. Ze is actief en lijkt overal tegelijk aanwezig te zijn. Hard werkend, constant in beweging met oog voor ‘haar’ kinderen. Van de 18 kinderen zijn de meeste kinderen ouder dan 3 jaar. Vanaf dag één maken we opnames met onze camera. De principal glundert als we haar vragen of ze de beelden met ons wil bekijken. Het is de bedoeling dat we met elkaar de opnamen bespreken: wat zien we bij kinderen, hoe gebruiken ze spelmateriaal en welke betekenis kunnen we hier aan geven? Tijdens de werkdag ontstaat een waardevolle dialoog.” 
 
Op beide Day Care Centers ziet de werkgroep spelmateriaal dat kapot of beschadigd is en weinig ontwikkelkansen lijkt te bieden. Desondanks wordt er volop en leeftijdsadequaat spel gezien. De kinderen zijn creatief en fantasierijk genoeg om er met het beperkte spelmateriaal vorm aan te geven. Het aanbod is vooral gericht op de oudste kinderen. Het valt op dat alle kinderen vaak relatief lang moeten wachten, ze besteden hun tijd voor een groot deel aan het ‘kijken’ naar de andere kinderen. Verder moeten ze zich vooral zelf vermaken met niets (of de ander).  
 
Nancy en Esmee vertellen. “Op Phaphamang Day care center verblijven maar liefst 42 kinderen onder begeleiding van 4 teachers en een principal. De teacher van de kleuters zet een educatief en positief pedagogisch klimaat neer waar wij vrolijk van worden. De kinderen in de leeftijd van 5 en 6 jaar worden met een stevig themagericht leeraanbod voorbereid op school. Het is echter opvallend dat baby’s naast eten, slapen en spelen met schaars speelgoed, weinig aanbod krijgen. 
Nancy heeft bij DCC Phaphamang een start gemaakt met de ondersteuning van de principal bij het opvangen van kinderen met extra begeleidingsbehoeften. Met elkaar bekijken ze de videobeelden van een specifieke jongen in de groep. Dit was een krachtig begin van een VIB -traject (Video Interactie Begeleiding) waarmee we graag waren doorgegaan.  
Esmee legt de focus op de coaching van de teacher op de groep. Door samen te kijken naar de kinderen, hun initiatieven en het spel komt onder andere het leeftijdsadequaat spelniveau aan bod. Zo verkennen we met de teacher de meerwaarde van spelend leren.”  
 
Kinderen zijn nieuwsgierig en open naar de medewerkers van Wij zijn JONG. Zij reageren enthousiast op aandacht die hen gegeven wordt en zij vragen deze zelf door een ‘thumbchop’, high five of een knuffel te geven. De wat meer introverte of afwachtende kinderen reageren vaak op een glimlach of zoeken toenadering als je bij ze gaat zitten en aansluit bij hun spel. De deelnemers aan de reis naar Evaton-West ervaren dat de basisveiligheid van een kind ook in Zuid-Afrika belangrijk is.  
Het inzetten van zang en dans gebeurt veel op de Day Care Centers. De kinderen zijn volop in beweging, bezig met taal en er is tijdens zang en dans duidelijk sprake van een hoog welbevinden en hoge betrokkenheid. Jezelf presenteren en mogen uiten komt hier ook aan bod, de kinderen mogen om de beurt hun naam zeggen en een dans move laten zien. Naar elkaar kijken en samen plezier hebben. Een waardevol aanbod voor de kinderen. Het is mooi om te zien dat ook in Zuid-Afrika de teachers zelfstandigheid en zelfredzaamheid stimuleren en vergroten.  
 

Handreiking voor de toekomst

Een voorwaarde voor een duurzame verbetering van de kwaliteit van kinderopvang in Zuid-Afrika is stilstaan bij de werkwijzen, visie en cultuur van de teachers, om zo aan te sluiten bij hun intrinsieke motivatie. Het is waardevol om meteen bij aankomst de dialoog aan te gaan en kennis over te dragen. 
De werkgroep concludeert dat het inzetten van een overkoepelend aanbod van workshops tijdens de duur van de reis (normaal zeven weken) effectief zou kunnen zijn. Daarnaast is de fysieke veiligheid van de kinderen een belangrijk aandachtspunt. Kinderen zitten nog te vaak in ruimtes waar bijvoorbeeld ramen of deuren kapot zijn. Ook buiten spelen is soms niet mogelijk, omdat er geen schaduwplekken zijn.  
De aandacht zou bij een volgende reis gericht kunnen zijn op het aanbod voor de kinderen, bewegend leren in de dagelijkse structuur, het voorkomen van lange wachttijden voor kinderen en het onderzoeken en verstevigen van de zorgstructuur. 
 
De deelnemers van de reis naar Evaton-West in 2020 zijn vooral blij te merken dat we allemaal vooral willen dat kinderen mogen en kunnen ontwikkelen. We willen hetzelfde en zijn bezig met hetzelfde: kindontwikkeling verrijken en dit zo prettig en goed mogelijk doen. We noemen het wellicht anders, doen het anders, maar de intentie is hetzelfde. 
 
 

blog1.jpg

Janneke, Nancy, Paula en Esmee